Lập và phân tích dự án khả thi

Một cách ngắn gọn và dễ hiểu, Lập Dự án khả thi thường bao gồm các thành phần dưới đây:

  1. TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI LIÊN QUAN ĐẾN DỰ ÁN ĐẦU TƯ.

Chúng ta cần đánh giá tình hình kinh tế – chính trị – xã hội – dân số học…có liên quan tới dự án đầu tư để đánh giá mức độ phù hợp của dự án trong bối cảnh chung:

Tình hình kinh tế: Cần quan tâm đánh giá các yếu tố như GDP, GNP, thu nhập bình quân đầu người, kim ngạch xuất nhập khẩu…

Đối với tình hình xã hội: cần đánh giá môi trường chính trị có ổn định hay không, cơ cấu dân số, môi trường văn hóa xã hội…có liên quan tới dự án.

  1. NGHIÊN CỨU THỊ TRƯỜNG.

Việc nghiên cứu thị trường đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc lập dự án khả thi. Nghiên cứu thị trường tốt sẽ dẫn tới dự án bám sát với yêu cầu của thị trường và tỉ lệ thành công của việc triển khai dự án cũng cao hơn. Việc nghiên cứu thị trường cần tập trung vào các nội dung chính như sau:

  • Tổng quan về ngành: Xu hướng phát triển ngành, định hướng và quy hoạch phát triển ngành, mức độ tập trung của ngành, tốc độ phát triển…
  • Thị hiếu, xu hướng tiêu dùng của khách hàng
  • Khách hàng mục tiêu của dự án là ai, thuộc cơ cấu dân số nào, giới tính nào, mức thu nhập nào/…
  • Phân khúc thị trường lựa chọn là gì, có phải thị trường ngách không?

Đối với những dự án lớn và phức tạp, việc điều tra nghiên cứu thị trường cần thiết phải thực hiện kĩ lưỡng trước khi có đánh giá và quyết định đầu tư.

dự án khả thi

  1. NGHIÊN CỨU VỀ PHƯƠNG DIỆN KỸ THUẬT.

Về phương diện kĩ thuật, nghiên cứu dự án khả thi phải chỉ ra được các mục sau đây:

  • Sản phẩm của dự án

Định nghĩa được sản phẩm của dự án, hình dung được hình ảnh sản phẩm của dự án, kích thước, quy cách, giá cả…

  • Mặt bằng thi công dự án:

Cần lựa chọn mặt bằng đáp ứng được các tiêu chí:

  • Đủ rộng để triển khai dự án, và đáp ứng các giai đoạn mở rộng của dự án
  • Gần thị trường tiêu thụ của dự án, gần vùng nguyên liệu
  • Tiện vận chuyển như gần đường bộ, cần cảng sông, cảng biển, nhà ga đường sắt
  • Có cơ sở hạ tầng đầy đủ như điện ba pha, internet, cấp thoát nước, xử lý nước thải…
  • Phù hợp với quy hoạch phát triển vùng
  • Thuận lợi cho việc tuyển dụng lao động
  • Xác định công suất của dự án

Cần lựa chọn công suất dự án phù hợp với nguồn lực đầu tư của chủ đầu tư, phù hợp với nhu cầu và khả năng tiêu thụ của thị trường. Nếu trong trường hợp xác định sai dư thừa công suất có thể ảnh hưởng xấu tới tính khả thi của dự án. Cũng cần lưu ý thường công suất thực tế thấp hơn công suất thiết kế do nhiều yếu tố khách quan tác động.

  • Hình thức đầu tư

Có nhiều hình thức đầu tư mà các chủ đầu tư có thể lựa chọn như công ty TNHH, Công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân…Tùy theo nhu cầu gọi vốn, minh bạch hóa mà chủ đầu tư có thể chọn cho mình loại hình phù hợp với dự án đầu tư.

  • Nguồn nguyên liệu đầu vào của dự án:

Nguồn nguyên liệu đầu vào của dự án phải được đảm bảo gần với địa điểm dự án nhất có thể. Nguồn nguyên liệu cũng phải ổn định và đảm bảo tương đối đủ cho dòng đời dự kiến của máy móc thiết bị dự án. Nguồn nguyên liệu thay thế trong trường hợp nguồn nguyên liệu hoặc vùng nguyên liệu chính bị đình trệ cũng cần được tính đến. Giá cả, chi phí vận chuyển, mức độ chủ động vùng nguyên liệu, kế hoạch cung cấp, khai thác…cũng đều cần được xem xét kĩ lưỡng.

  • Công nghệ áp dụng của dự án

Chủ dự án có thể tùy chọn nhiều loại công nghệ khác nhau cho dự án của mình. Thường thì những công nghệ mới, giúp tiết kiệm nhiên liệu, nguyên liệu, tự động hóa cao…có giá thành cao hơn và ngược lại. Chủ đầu tư cũng cần xem xét hiện trên thế giới đang thịnh hành công nghệ gì và tại sao để tránh được những công nghệ lạc hậu với giá rẻ được chuyển sang Việt nam. Công nghệ có phù hợp với khả năng vận hành của người lao động và có gây ô nhiễm môi trường không. Chi phí vận hành có cao không? Chi phí bảo trì bảo dưỡng cao không? Việc bảo trì có thể tự thực hiện không hay phải thuê chuyên gia nước ngoài…

  • Nguồn năng lượng áp dụng cho dự án

Tùy vào công nghệ mà dự án áp dụng có thể sử dụng nhiều loại năng lượng khác nhau như điện, xăng, dầu diesel, gas, khí…Đối với mỗi loại năng lượng khác nhau sẽ có chi phí khác nhau, cách thức vận chuyển khác nhau và rủi ro biến động giá khác nhau. Quy mô sử dụng năng lượng phụ thuộc vào công suất vận hành thực tế của dự án. Do đó, việc đầu tư các thiết bị như trạm biến áp, bể chứa khí lỏng…cần được chủ dự án cân nhắc kĩ khi đầu tư để tránh lãng phí không cần thiết

3.8. Nguồn lao động của dự án:

– xác định nhu cầu số lượng lao động: Xác định dự án cần bao nhiêu lao động, số lượng cần tuyển dụng qua các giai đoạn, kế hoạch tuyển dụng đảm bảo đủ số lượng lao động.

– Xác định nguồn lao động: Tuyển tại địa phương hay phải tuyển dụng từ nơi khác tới. Trình độ tay nghề yêu cầu…

– Ngân sách cho lao động: Cần xác định chi phí cho tuyển dụng, đào tạo và khoảng lương, ngân sách cho lao động.

– Xác định dự án có cần sự trợ giúp kĩ thuật từ chuyên gia nước ngoài không, chi phí, thời gian triển khai, huấn luyện, chuyển giao công nghệ, chạy thử…

3.9. Phương án xử lý môi trường

Cần xác định rõ loại chất thải của dự án, phương án xử lý, công nghệ xử lý và chi phí xử lý rác thải môi trường. Chủ dự án cũng cần quan tâm tới các quy định về chuẩn môi trường đối với dự án đang triển khai. Dự án cần đạt được các chỉ tiêu lý hóa nào để đảm bảo chuẩn an toàn môi trường…

3.10. Kế hoạch triển khai dự án

Chủ dự án cần vạch rõ kế hoạch triển khai dự kiến từ lúc chuẩn bị dự án khả thi cho tới khi dự án hoàn thành vào triển khai thực tế. Thông thường sơ đồ hay được sử dụng trong giai đoạn này là sơ đồ GANTT bởi tính chất dễ hiểu của nó. Toàn bộ các đầu mục công việc từ nghiên cứu thị trường tới làm việc với ngân hàng hay nhập khẩu máy móc…đều phải được tính toán kĩ lưỡng và lên kế hoạch chi tiết. Điều này sẽ đảm bảo dự án được chăm sóc cẩn thận và sẽ vận hành đúng tiến độ. Việc lập kế hoạch cũng giúp chủ dự án kiểm soát tốt nội dung công việc của từng thành viên tham gia cũng như tiến độ chung của dự án.

  1. PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH

Cấu phần của hạng mục phân tích tài chính:

  • Các thông số giả định: như lãi suất vay ngân hàng, số vốn tự có, tỉ giá, giá bán sản phẩm, tỉ lệ lấp đầy (Vd dự án khách sạn)…
  • Bảng doanh thu và chi phí dự án: Nguồn doanh thu, số lượng khách hàng, giá bán…Giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, thuế…
  • Bảng tính khấu hao máy móc: Thời gian khấu hao, phương pháp khấu hao…
  • Bảng tính dòng tiền vay trả ngân hàng: Số vốn vay, lãi suất, thời gian vay, thời gian ân hạn gốc, lãi, tần suất trả gốc, lãi, cách tính lãi…
  • Bảng phân tích kết quả kinh doanh: Doanh thu, chi phí, thuế, lợi nhuận sau thuế
  • Bảng tính dòng tiền của dự án và dòng tiền chiết khấu

Kết quả của phân tích hiệu quả tài chính của dự án khả thi phải đạt được:

  • NPV (Net Present Value): Dòng tiền ròng chiết khấu của dự án: Thể hiện dự án có khả thi hay không. Nếu NPV >0 thì chủ dự án có thể cân nhắc đầu tư. Nếu NPV< 0 chủ dự án không nên đầu tư. Trong trường hợp so sánh giữa 2 dự án để cân nhắc đầu tư thì chủ dự án nên chọn dự án có NPV lớn hơn nếu có cùng số vốn đầu tư ban đầu.
  • IRR (Internal Rate of Return): Tỉ suất hoàn vốn nội bộ: Thể hiện với mức lãi suất chiết khấu nào thì dự án hòa vốn. Lãi suất này càng cao thì càng tốt. Đồng thời IRR phải lớn hơn lãi suất chiết khấu của dự án thì mới tạo ra NPV dương.
  • Thời gian hoàn vốn của dự án: Có 2 cách tính: thời gian hoàn vốn có chiết khấu và thời gian hoàn vốn không chiết khấu. Bình thường thời gian hoàn vốn có chiết khấu được sử dụng nhiều hơn vì phản ánh đúng bản chất giá trị thời gian của tiền hơn. Thể hiện khi nào dòng tiền ròng chiết khấu của dự án bù đắp đủ chi phí đầu tư ban đầu.
  • ROI (Return On Investment):
ROI = Lợi nhuận ròng từng năm
Giá trị đầu tư ban đầu
  • Phân tích độ nhạy của dự án khả thi: Đánh giá xem những yếu tố biến đổi nào có thể dẫn tới rủi ro cho dự án và đưa vào phân tích độ nhạy. Qua đó chủ dự án biết được những yếu tố này biến đổi tới mức độ nào thì dự án sẽ gặp rủi ro. Ví dụ, công suất hoạt động dưới 60% thì dự án sẽ lỗ hoặc lãi suất vay tăng lên 18% dự án sẽ rủi ro…
  1. PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ KINH TẾ – XÃ HỘI

Chủ dự án mong muốn thực hiện dự án chắc chắn mong muốn thu được lợi nhuận từ dự án hơn là những tác động kinh tế xã hội tích cực. Trừ phi là một dự án công cộng, dự án của nhà nước phục vụ dân sinh hoặc dự án từ thiện. Tuy nhiên, việc đánh giá dự án có tác động và hiệu quả kinh tế xã hội ra sao sẽ giúp các cơ quan có thẩm quyền dễ dàng hơn trong việc có thông qua chấp thuận dự án hay không. Các tiêu chí thường được đánh giá trong dự án khả thi bao gồm:

  • Số lượng việc làm được tạo ra
  • Số thuế có thể đóng góp cho ngân sách hàng năm
  • Tác động tích cực tới hạ tầng của khu vực dự án
  • Gia tăng thu nhập do dân cư vùng quanh dự án
  • Tăng GDP cho tỉnh có đầu tư dự án

Các đầu mục của việc lập và phân tích dự án khả thi khá đơn giản và rõ ràng. Các bạn có thể tham khảo thêm thông tin về Tư vấn tài chính doanh nghiệp hoặc cập nhật kiến thức tài chính thường xuyên nhé.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *