Chỉ số CPI – Lạm phát đã gặm nhấm bữa cơm của các gia đình như thế nào?

Lạm phát đã gặm nhấm bữa cơm của các gia đình như thế nào?

Lạm phát là sự mất giá của đồng tiền. Khi đó, một triệu đồng hiện tại sẽ mua được nhiều hàng hóa hơn so với cũng một triệu đó trong vòng 1 năm nữa. Có thể hình dung, với 1 triệu này, 20 năm trước phải nhờ tới 2 thanh niên trai tráng mới có thể bê hết được số đồ mua sắm về nhà. Hiện nay có lẽ một đứa trẻ 6 tuổi cũng có thể giúp mẹ vận chuyển lượng hàng trị giá một triệu một cách dễ dàng. 20 năm trước có thể ung dung cầm 3 nghìn vào quán phở hô to dõng dạc. Bây giờ, vào quán phở cầm 3 nghìn gọi 2 cái quẩy không có khi còn bị lườm cho cháy xém. Vậy đó, lạm phát vô hình nhưng có sức mạnh khủng khiếp, làm teo tóp bữa cơm các gia đình. Điều này đặc biệt đúng ở VN trong vài chục năm trở lại đây

Lạm phát được đo bằng chỉ số CPI (Consumer Price Index – Chỉ số giá cả tiêu dùng). Chỉ số này được tính bằng một rổ hàng hóa theo tỉ trọng nhất định. CPI hiện nay của Việt Nam được tính theo trọng số như sau giữa các nhóm hàng hóa:

Chỉ số CPI
Chỉ số CPI

Theo đó, hàng hóa phục vụ cho việc ăn uống chiếm tỉ trọng cao nhất gần 40% trọng số trong rổ hàng hóa. Tiếp đến là nhà ở điện nước, giao thông phương tiện đi lại, đồ dùng gia đình…Công thức tính chỉ số CPI là cố định tỉ trọng hàng hóa và giá của hàng hóa năm gốc, cụ thể:

Chỉ số CPI
Chỉ số CPI

CPI: Chỉ số giá tiêu dùng,
Pti là giá của năm hiện tại (năm báo cáo),
qoi là số lượng của năm gốc (số lượng của thời kỳ đầu tiên),
Poi là giá của năm gốc (giá của thời kỳ đầu tiên).

Trước đây chỉ số CPI vẫn được tính bằng cách so sánh chỉ số giá của tháng 12 năm nay với tháng 12 của năm trước. Tuy nhiên, từ năm 2017 trở đi, chỉ số này được tính bằng số bình quân năm nay so với số bình quân năm trước. Như vậy, chỉ số CPI sẽ trở nên mềm mại hơn và mang tính đại diện cao hơn. Cách tính này vẫn còn tồn tại một số vấn đề nổi cộm như:
• Giỏ hàng hóa để tính CPI là cố định giữa các nhóm hàng hóa. Do đó, khi giá cả một loại hàng hóa nào đó tăng lên, người tiêu dùng có thể sử dụng chúng ít đi, chuyển sang các loại hàng hóa thay thế khác có giá rẻ hơn. Điều này không được phản ánh vào CPI và khiến CPI cao hơn thực tế
• Sự xuất hiện của hàng hóa mới: Hiện rổ hàng hóa có tới 573 mặt hàng. Tuy nhiên, sự xuất hiện của những hàng hóa mới được tiêu dùng nhiều có thể chưa được cập nhật vào giỏ hàng hóa. Đồng tiền có giá trị hơn và có sức mua tốt hơn. Chỉ số CPI chưa phản ánh được điều này
• Sự thay đổi về chất lượng hàng hóa có thể đi kèm với sự tăng giá. Do đó, việc tăng giá cũng là hợp lý. Tuy nhiên, chỉ số CPI chưa thể hiện được điều này và dẫn tới thổi phồng tác động của việc tăng giá
Như đã nói ở đầu bài viết, lạm phát là đối thủ vô hình với đồng tiền. Do đó trong quá trình tiết kiệm hoặc đầu tư, cần hết sức lưu ý quan sát chỉ số lạm phát CPI. Điều này sẽ giúp bạn có những quyết định chính xác hơn trong tiết kiệm, đầu tư để đảm bảo lợi tức thu về lớn hơn tỉ lệ lạm phát.

Bạn có thể tham khảo thêm thông tin về tài chính cá nhân hoặc gửi câu hỏi tư vấn tài chính cá nhân TẠI ĐÂY, tài chính doanh nghiệp TẠI ĐÂY hoặc gửi câu hỏi qua mục tư vấn tài chính online

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *